02-06-2025 door astridkoelewijn

“Ach, het valt wel mee.” “Ik stel me vast aan.” “Anderen hebben het veel erger.” Zinnen als deze lijken onschuldig. Misschien herken je ze ook van jezelf. Maar achter dit soort uitspraken schuilt vaak meer dan je denkt. Bagatelliseren: Als je jezelf kleiner maakt dan je bent. Lees mee met dit klantverhaal, duik dieper in dit fenomeen en gebruik deze 3 tips om het te doorbreken.

Wat is bagatelliseren?

Bagatelliseren, het kleiner maken van wat je voelt, meemaakt of doormaakt, is geen detail. Het is een beschermingsmechanisme dat je weghoudt van wat er werkelijk in je leeft. En daarmee ook van je eigen groei. Een mechanisme wat onschuldig lijkt, maar grote gevolgen heeft.

In verschillende onderzoeken zoals binnen traumaverwerking en verlies, sociale relaties en als copingmechanisme, zijn verschillende onderzoeken verricht die onderschrijven dat bagatelliseren op de korte termijn helpt om emoties te reguleren en met situaties om te gaan, maar dat het op de lange duur chronische klachten als depressieve gevoelens, burn-out of psychosomatische klachten kan geven.

Daarom duiken we in dit artikel dieper in op wat bagatelliseren precies is, waarom we het doen en wat de gevolgen ervan zijn. Maar ook geven wij tips om bagatelliseren te doorbreken. In dit artikel beantwoorden we vragen als: 

1. Wat is bagatelliseren?
2. Waarom bagatelliseren mensen?
3. Wat betekent het als je iemand bagatelliseert?
4. Waarom proberen mensen jou te bagatelliseren?
5. Wat zijn de gevolgen van bagatelliseren?
6. Hoe herken je bagatelliseren bij jezelf?
7. 3 tips om bagatelliseren te doorbreken

 

Wil je eerst zelf aan de slag om meer inzicht te krijgen in je gevoelens en emoties? Daar is meer lichaamsbewustzijn voor nodig. Ons gratis ebook is een uitnodiging richting zelfonderzoek en vertellen wij je meer over het de 4 fases van bewustwording.

 

Download het ebook

 

Waarom bagatelliseren mensen?

Mensen bagatelliseren om niet te hoeven voelen. Omdat het te pijnlijk, te rauw of te verwarrend is om écht toe te laten wat er binnenin hen speelt. Vaak is dit gedrag ontstaan in de kindertijd, als overlevingsstrategie in een omgeving waar er weinig ruimte was voor emoties. Bagatelliseren helpt dan om grip te houden, controle te ervaren, en je staande te houden.

Het is een vorm van zelfbescherming: als je het kleiner maakt, hoef je er niet doorheen.

Wat betekent het als je iemand bagatelliseert?

Als je iemand anders bagatelliseert, betekent dit vaak dat je zelf moeite hebt om ongemak te verdragen – van de ander én van jezelf. Je minimaliseert wat de ander doormaakt, omdat je niet weet hoe je erbij moet blijven. Het lijkt op troosten (“komt wel goed”), maar het ontneemt de ander de ruimte om echt te voelen wat er gevoeld wil worden.

Je bedoelt het goed, maar je ontneemt iemand de kans om gezien te worden in zijn pijn.

Waarom proberen mensen jou te bagatelliseren?

Mensen bagatelliseren jou vaak vanuit onmacht. Ze herkennen jouw pijn, maar kunnen er niet bij blijven. Misschien raken jouw emoties aan iets ouds in henzelf dat ze nog niet verwerkt hebben. Of ze voelen zich verantwoordelijk voor jouw gevoel en proberen het kleiner te maken, zodat zij zich beter voelen.

Het is zelden kwaadaardig bedoeld, het is eerder een onbewuste reactie vanuit hun eigen onvermogen om écht aanwezig te zijn bij wat er is.

Lees mee met dit klantverhaal:

Tijdens een sessie vertelt hij dat hij onrust voelt rond zijn maag. Als wij besluiten om focussing in te zetten en ernaar te kijken, kruist hij zijn armen over zijn buik en sluit zijn ogen. Als ik hem vraag wat hij ziet, ziet hij een lobbig, barbapapa-achtig figuur met allemaal vingers die naar hem wijzen. Hij voelt zich ineens heel klein ten opzichte van die grote figuur. Dan legt de lobbes een arm om hem heen en het gevoel ebt weg. Alles is ineens weer goed. Hij ontspant en heeft de neiging zelfs even in slaap te vallen.

Als we later samen terugblikken, benoem ik die arm om hem heen. Alsof er iets geruststellends is dat de scherpe randjes eraf haalt. Het raakt aan een bekend patroon bij hem: bagatelliseren. Alsof het niet nodig is om ergens bij stil te staan, als je het ook kunt toedekken met een geruststellend ‘het komt wel goed’.

We gaan er dieper op in en hij erkent dat hij vaak zalvend reageert, zijn eigen ‘shit’ weggemoffeld. Het helpt hem om in te zien dat dit hem op de lange termijn niet helpt. “Als ik het niet aankijk,” zegt hij, “dan kan het ook niet weg.” Hij is bang om zichzelf kwijt te raken, of anderen te verliezen.

Dan komt de pijn naar boven. Als kind verloor hij, zonder dat iemand het zo benoemde, zijn plek. Zijn broertje werd te vroeg geboren en had intensieve zorg nodig. Toen hij drie jaar was, heeft hij zelfs even bij zijn tante gewoond. Zijn ouders waren ook in de jaren erna vaak met hun aandacht bij zijn broertje.

Die hunkering naar erkenning en het jarenlang niet gezien zijn, heeft hij weggepoetst. Hij heeft het goed gepraat en zichzelf verteld dat het niet zo erg was. Maar onder het gladde oppervlak schuilde een diep gemis, verdriet en rouw.

Wat zijn de gevolgen van bagatelliseren?

• • • • Je blijft hangen in oppervlakkigheid, terwijl je hart roept om diepte. (lees ook het artikel ‘Ik voel me leeg.‘)
      • Je mist jezelf. Je ware gevoelens. Je behoeften.
      • Je relaties blijven veilig, maar nooit écht nabij.
      • Je lichaam gaat signalen afgeven, spanning, vermoeidheid, fysieke klachten, omdat je binnenwereld niet gehoord wordt.
      • Bagatelliseren lijkt rust te geven, maar het houdt onrust juist in stand.

      Hoe herken je bagatelliseren bij jezelf?

    • Je lacht als je iets vertelt wat eigenlijk pijnlijk is.
    • Je zegt zinnen als: “Ik moet niet zo zeuren.”
    • Je denkt vaker aan anderen dan aan jezelf. (lees ook het artikel ‘Wat is zelfzorg?‘)
    • Je relativeert continu (“Anderen hebben het zwaarder”, “Ik red me wel”).
    • Je vermijdt dieper contact, zelfs met jezelf.

   

  3 tips om bagatelliseren te doorbreken

  • • 1. Oefen met erkenning
         In plaats van je gevoel te verkleinen, probeer het te benoemen. Zeg bijvoorbeeld: “Dit raakt me meer dan ik dacht.” Daarmee geef je ruimte aan jezelf.
      2. Stel jezelf een spiegelvraag
         Vraag jezelf bij elke ‘het valt wel mee’-gedachte: “Wat zou er gebeuren als ik dit wél serieus neem?” Vaak ligt daar een ingang naar heling.
      3. Durf te delen
         Zoek een veilige plek – in coaching, bij een vriend, in een dagboek,  waar je alles mag zeggen zonder filter. Je hoeft het niet groter te maken dan het is, maar ook niet kleiner.

   

Geplaatst in Bewustwording, Fysieke klachten, Gezondheid, Informatief, Stress