Je kent het misschien. Je zit in een gesprek en ineens verandert er iets. Je kunt niet precies aanwijzen wat het is, maar je voelt dat er iets niet klopt. Een kleine spanning in je buik. Een terughoudendheid. Misschien merk je dat je minder vrijuit praat of dat je ineens heel alert wordt. En toch ga je gewoon verder.
Je voelt dat er iets niet klopt. Wat doe je ermee?
Je zegt tegen jezelf dat je het waarschijnlijk verkeerd ziet. Dat je niet zo snel moet oordelen. Dat de ander misschien gewoon iets anders bedoelt. Voor je het weet, heeft je hoofd het gevoel alweer ingehaald.
Totdat je later denkt: ik voelde het eigenlijk al.
Maar wat moet je met zo’n gevoel als je niet weet waar het vandaan komt? Neem je het serieus? Trek je een conclusie? Of laat je het los omdat je het niet kunt bewijzen?
Juist daar zit een belangrijk verschil. Een gevoel hoeft niet meteen de waarheid te zijn. Maar het hoeft ook niet genegeerd te worden.
Het kan een aanleiding zijn om beter te kijken.
In dit artikel lees je
- Wat gebeurt er wanneer je voelt dat iets niet klopt?
- Waarom zet je zo’n gevoel zo snel opzij?
- Hoe onderzoek je een gevoel zonder het meteen te geloven?
- Wat speelt er onder de oppervlakte?
- Hoe onderscheid je een signaal van een oude reactie?
- Wat doe je vervolgens met wat je ontdekt?
Je lijf merkt vaak eerder iets op dan je hoofd. In ons gratis ebook ‘Kopzorgen? Leer luisteren naar je lijf!’ ontdek je hoe je lichamelijke signalen kunt leren herkennen en begrijpen. Zodat je niet pas luistert als je lijf steeds harder gaat roepen.
Wat gebeurt er wanneer je voelt dat iets niet klopt?
Soms reageert je lichaam voordat je precies weet wat je hebt waargenomen.
Je merkt bijvoorbeeld dat iemand iets vertelt en je voelt weerstand. Of je zit tegenover een potentiële klant en het gesprek verloopt eigenlijk prima, maar ergens in jou ontstaat een terughoudendheid. Je kunt niet meteen uitleggen waarom.
Dat betekent niet automatisch dat de ander onbetrouwbaar is. Het betekent alleen dat je iets hebt opgemerkt.
Dat onderscheid is belangrijk.
Je eerste gevoel is namelijk informatie, geen bewijs.
Dat is ook waarom een gevoel zo gemakkelijk verkeerd wordt begrepen. We denken soms dat we moeten kiezen tussen twee uitersten: óf we vertrouwen volledig op wat we voelen, óf we negeren het omdat we het niet rationeel kunnen verklaren.
Maar er zit iets tussenin.
Je kunt voelen dat er iets niet klopt en tegelijkertijd nieuwsgierig blijven naar wat je precies waarneemt.
Dat gebeurde mij toen ik samen met mijn businesspartner Daisy interviews afnam voor het boek ‘Succes Ontmaskert…’ met levensverhalen van vrouwelijke ondernemers. Tijdens één van de gesprekken vertelde een vrouw haar verhaal. In eerste instantie ging ik er volledig in mee. Tot er ineens iets veranderde.
Er overviel mij een gevoel en ik voelde heel duidelijk: dit klopt niet.
Ik kon het niet onderbouwen. Er was geen concreet feit waarvan ik kon zeggen: kijk, hier gaat het mis. Toch reageerde mijn lichaam sterk. Ik voelde het in mijn buik en kreeg kippenvel. Het lukte me niet meer om me op dezelfde manier in haar verhaal te verplaatsen.
Ik hoefde op dat moment niet te weten wat er precies aan de hand was.
Het enige wat ik wist, was dat ik iets had opgemerkt.
Later heb ik het samen met Daisy besproken. We zijn opnieuw naar het verhaal gaan kijken, hebben de vrouw in kwestie geconfronteerd met ons vermoeden en zij bevestigde dit. We hebben uiteindelijk besloten het niet in het boek op te nemen.
Mijn gevoel had ons niet verteld wat de waarheid was. Het had ons wel laten stoppen en dit verder gaan onderzoeken.
Waarom zet je zo’n gevoel zo snel opzij?
Het is opvallend hoe snel we een gevoel kunnen wegredeneren:
-
- Je hebt een gesprek met iemand en voelt terughoudendheid. Vervolgens denk je: misschien ben ik gewoon moe.
- Je krijgt een voorstel en voelt weerstand. Je denkt: misschien ben ik bang voor verandering.
- Je ontmoet iemand die je eigenlijk niet helemaal vertrouwt. Je zegt tegen jezelf: ik moet die persoon eerst beter leren kennen.
Allemaal mogelijke verklaringen. En ze kunnen ook waar zijn.
Het probleem ontstaat wanneer je ze gebruikt om het oorspronkelijke signaal meteen weg te redeneren.
Zeker wanneer je zorgvuldig wilt handelen, kan dat gemakkelijk gebeuren. Je wilt eerlijk zijn. Je wilt mensen niet zomaar beoordelen. Je wilt eerst voldoende feiten hebben voordat je een conclusie trekt.
Dat zijn op zichzelf waardevolle eigenschappen.
Maar ze kunnen er ook voor zorgen dat je jezelf steeds corrigeert voordat je überhaupt hebt onderzocht wat je voelt.
Je hoofd wil een verklaring. Je gevoel heeft soms alleen nog maar een vraag.
Als je merkt dat je steeds opnieuw twijfelt aan wat je voelt, kan het interessant zijn om ook te kijken naar ‘Waarom twijfel ik aan mijn intuïtie?’ Dit artikel gaat dieper in op wat er gebeurt wanneer je je eigen gevoel niet goed durft te vertrouwen.
In dit artikel gaat het om de stap daarna: wat doe je met een gevoel dat je nog niet kunt verklaren?
Daarom kun je jezelf beter niet meteen vragen: klopt mijn gevoel?
Vraag eerst: wat merk ik eigenlijk op?
Dat is een veel minder grote vraag. En daardoor wordt het ook makkelijker om nieuwsgierig te blijven.
Hoe onderzoek je een gevoel zonder het meteen te geloven?
Je hoeft een gevoel niet te bewijzen om het serieus te nemen.
Je kunt het onderzoeken.
Stel dat je tijdens een gesprek merkt dat je je ongemakkelijk voelt. In plaats van meteen te denken dat de ander iets verkeerd doet, kun je eerst bij jezelf blijven:
-
- Wat gebeurt er precies?
- Wanneer merkte ik het voor het eerst?
- Wat werd er op dat moment gezegd?
- Wat veranderde er in mijn lichaam?
- Voel ik spanning, weerstand, angst, irritatie of juist terughoudendheid?
- En is dit gevoel nieuw, of herken ik het uit eerdere situaties?
Het helpt om die vragen niet alleen in je hoofd te beantwoorden, maar er echt even bij stil te staan. Dat is een vorm van reflecteren: je kijkt bewust naar wat er in jou gebeurt, zonder direct tot een conclusie te hoeven komen.
Wil je meer weten over wat reflecteren precies betekent en hoe je dat kunt gebruiken om jezelf beter te begrijpen? Lees dan ook ons artikel: Wat is reflecteren?
Dat laatste is belangrijk. Want wat je voelt kan iets vertellen over de situatie van nu, maar het kan ook iets ouds raken.
Misschien heeft iemand een manier van praten die je doet denken aan iemand uit je verleden. Misschien ben je gewend geraakt om op bepaalde signalen extra alert te reageren. Misschien ben je bang om opnieuw teleurgesteld te worden.
Je gevoel vertelt je dan nog steeds iets. Alleen niet noodzakelijk iets over de ander. Het kan ook iets vertellen over jezelf.
Daarom is het zo belangrijk om gevoel en interpretatie uit elkaar te houden:
-
- Ik voel spanning is iets anders dan deze persoon is niet te vertrouwen.
- Ik voel weerstand is iets anders dan dit voorstel is een slecht idee.
- Ik voel verdriet is iets anders dan ik moet hier onmiddellijk weg.
Zodra je dat onderscheid maakt, ontstaat ruimte om te onderzoeken wat er werkelijk speelt.
Wat speelt er onder de oppervlakte?
Onder het negeren van je gevoel zit vaak niet alleen twijfel aan wat je intuïtie je vertelt.
Soms zit er iets anders.
Je hebt misschien geleerd om vooral rationeel te beslissen. Eerst de feiten verzamelen, dan analyseren, dan afwegen en pas daarna een keuze maken.
Of je bent gewend om jezelf aan te passen. Je let goed op wat anderen nodig hebben en bent daardoor minder gewend geraakt om stil te staan bij wat er in jou gebeurt.
Ook kan er een sterke behoefte aan zekerheid onder zitten.
Als je pas iets mag voelen wanneer je het kunt verklaren, geef je jezelf eigenlijk maar weinig ruimte. Dan moet ieder signaal eerst door je hoofd worden goedgekeurd voordat het betekenis mag krijgen.
Daarmee raak je gemakkelijk verwijderd van een belangrijke bron van informatie: jezelf.
Dat betekent niet dat je voortaan ieder onderbuikgevoel moet volgen.
Juist niet.
Het gaat erom dat je jezelf serieus genoeg neemt om te onderzoeken wat je waarneemt. Dat is iets anders dan blind vertrouwen op intuïtie.
Het vraagt juist om meer bewustzijn.
Hoe onderscheid je een signaal van een oude reactie?
Een van de lastigste dingen aan gevoelens is dat ze niet altijd vertellen waar ze vandaan komen.
Je kunt ergens spanning voelen en denken dat de situatie niet goed voor je is. Maar misschien raakt de situatie iets wat je al veel langer kent.
Daarom is het interessant om niet alleen te kijken naar wat je voelt, maar ook naar hoe je reageert:
-
- Is deze reactie passend bij wat er nu gebeurt?
- Of is de intensiteit groter dan de situatie op dit moment lijkt te verklaren?
- Herken ik dit gevoel uit eerdere situaties?
- Ben ik vaker op mijn hoede wanneer iemand iets van mij vraagt?
- Word ik onrustig zodra ik geen controle heb?
- Of voel ik juist rust wanneer ik een bepaalde keuze overweeg, terwijl mijn hoofd allerlei bezwaren blijft aandragen?
Door dat soort vragen te stellen, ga je steeds beter herkennen welke reacties bij jou horen.
Je ontdekt misschien dat je snel wantrouwig wordt wanneer iets onzeker is. Of dat je juist geneigd bent om signalen van anderen belangrijker te vinden dan je eigen waarneming.
Dan gaat het niet alleen meer over de vraag of je gevoel klopt.
Het gaat over de vraag: wat gebeurt er in mij wanneer ik dit voel?
Dat is een veel interessantere vraag.
Want hoe beter je jezelf leert kennen, hoe beter je ook kunt beoordelen welke betekenis je aan een gevoel wilt geven.
Wat doe je vervolgens met wat je ontdekt?
Een gevoel hoeft geen beslissing voor je te nemen. Het kan je wel helpen om beter te kijken.
Dat is misschien wel de belangrijkste manier waarop wat je voelt in je leven en werk van waarde kan zijn:
-
- Je hoeft een klant niet af te wijzen omdat je een ongemakkelijk gevoel hebt.
- Je hoeft een relatie niet te beëindigen omdat iets niet goed voelt.
- Je hoeft een nieuwe richting niet meteen te kiezen omdat je er enthousiast van wordt.
Maar je kunt wel stoppen en:
-
- jezelf afvragen wat je precies ervaart.
- vragen stellen.
- informatie verzamelen.
- letten op wat er gebeurt wanneer je iets bespreekbaar maakt.
- vervolgens opnieuw kijken.
Dat vraagt soms meer moed dan simpelweg je gevoel volgen. Want wanneer je een gevoel serieus neemt zonder er meteen een conclusie aan te verbinden, moet je kunnen verdragen dat je het antwoord nog niet weet.
Misschien blijkt je eerste indruk niet te kloppen.
Misschien juist wel.
In beide gevallen heb je iets geleerd.
Niet alleen over de situatie, maar ook over jezelf.
Daarmee wordt wat je voelt geen alternatief voor logisch nadenken. Het wordt een extra bron van informatie die je kunt meenemen in je keuzes.
Je hoeft jezelf dus niet af te vragen: moet ik naar mijn gevoel luisteren of naar mijn verstand?
Een interessantere vraag is:
Wat probeert mijn gevoel mij te laten onderzoeken?
En daarna komt de volgende vraag:
Wat wil ik met die informatie doen?
Soms betekent dat dat je een gesprek aangaat. Soms dat je nog wat langer observeert. Soms dat je een keuze maakt waar je al langer over twijfelde.
En soms ontdek je dat je eigenlijk al wist welke kant je op wilde, maar jezelf nog niet toestond daar iets mee te doen.
Als dat laatste herkenbaar is, kan ons artikel ‘Twijfelen terwijl je weet wat je wilt’ een volgende stap zijn. Daar gaat het over de situatie waarin je de richting eigenlijk al kent, maar toch blijft twijfelen.
Van Blokkade naar Plan
Misschien herken je dat je regelmatig iets voelt, maar het vervolgens wegredeneert. Je voelt dat een situatie niet goed voor je is, maar blijft zoeken naar bewijs. Je weet dat een keuze iets met je doet, maar blijft erover nadenken. Of je merkt dat je steeds opnieuw over je eigen signalen heenstapt.
Dan kan het interessant zijn om niet alleen naar de situatie te kijken, maar naar het patroon eronder.
Leer je signalen serieus nemen
Wat maakt dat je jezelf niet vertrouwt?
Welke overtuiging bepaalt wanneer je een gevoel wel of niet serieus neemt? En wat gebeurt er als je steeds opnieuw doet alsof je iets niet voelt?
Misschien ligt de blokkade niet in het feit dat je niet weet wat je moet doen, maar in wat er gebeurt zodra je het eigenlijk al weet. Want soms begint een andere keuze niet met nog meer nadenken. Het begint die met serieus nemen wat je al hebt opgemerkt.
Dit artikel maakt deel uit van de kenniscollectie Keuzes en richting. Wil je meer begrijpen over hoe je keuzes invloed hebben op de richting van je leven en hoe je bewustere keuzes kunt maken? Bekijk dan alle artikelen binnen deze kenniscollectie. Terug naar de kenniscollectie: Keuzes en richting
Geplaatst in Keuzes en richting
