“Ik zou niets te klagen moeten hebben. Ik snap er helemaal niets van. Hoe kan het dat ik niet gelukkig ben?” Dat is een vraag die harder kan binnenkomen dan je misschien denkt.
Je hebt alles. En toch ben je niet gelukkig
Want wat zeg je tegen jezelf als je leven er van buitenaf goed uitziet? Je hebt een mooi huis, een goede relatie, kinderen van wie je houdt en een bedrijf dat goed loopt. Financieel hoef je je geen grote zorgen te maken.
En toch word je moe wakker.
Je hebt steeds minder plezier in je werk. Je bent sneller geïrriteerd. Je hoofd staat nooit uit en ergens onderweg lijkt het gevoel verdwenen dat je zelf nog bepaalt hoe je dag eruitziet.
Dat betekent niet automatisch dat je ondankbaar bent.
Het kan ook betekenen dat je al langere tijd vooral reageert op wat er gebeurt en steeds minder leeft vanuit wat voor jou belangrijk is.
In dit artikel lees je
- Waarom je ongelukkig kunt zijn terwijl je leven er goed uitziet
- Hoe reactief leven ervoor zorgt dat je steeds achter de feiten aanloopt
- Waarom hard werken niet hetzelfde is als voldoening ervaren
- Wat speelt er onder de oppervlakte?
- Hoe je ontdekt wat voor jou werkelijk belangrijk is
- Hoe je van reageren naar bewust kiezen beweegt
- Waarom geluk niet alleen gaat over wat je hebt
Wil je niet alleen begrijpen wat er speelt, maar ook ontdekken wat jou persoonlijk tegenhoudt om een volgende stap te zetten? Met Van Blokkade naar Plan krijg je inzicht in wat er onder jouw situatie speelt en vertaal je dat inzicht naar een concrete eerste beweging.
Waarom je ongelukkig kunt zijn terwijl je leven er goed uitziet
We weten allemaal dat geld op zichzelf niet gelukkig maakt. Toch is het verwarrend wanneer je leven precies lijkt te zijn geworden waar je ooit van droomde en je je ondertussen afvraagt: is dit het nou?
Je hebt hard gewerkt.
Je hebt keuzes gemaakt.
Je hebt verantwoordelijkheid genomen.
En misschien heb je zelfs jarenlang gedacht: als ik dit eenmaal voor elkaar heb, komt de rust vanzelf.
Maar de rust kwam niet.
Er kwamen alleen nieuwe verantwoordelijkheden voor terug.
Een bedrijf dat groter werd. Medewerkers die iets van je nodig hebben. Klanten met verwachtingen. Een gezin. Een partner. Een agenda die voller raakt. En ondertussen blijf jij degene die alles probeert te regelen.
Je doet wat nodig is.
Totdat je merkt dat je vooral nog bezig bent met wat er van je wordt gevraagd. Dat is een belangrijk verschil.
Je kunt namelijk heel succesvol zijn en toch weinig ervaren van de vrijheid die je met dat succes dacht te bereiken.
Hoe reactief leven ervoor zorgt dat je steeds achter de feiten aanloopt
Ik denk aan een ondernemer met wie ik hierover sprak.
Ze zat midden in een periode waarin ze nauwelijks nog plezier had in haar bedrijf. Ze sliep slecht, stond moe op en vroeg zich steeds vaker af of het ondernemerschap nog wel bij haar paste.
Toen ik haar vroeg wat op dat moment het grootste probleem was, hoefde ze niet lang na te denken.
“De offertes.”
Ze wilde binnenkort op vakantie en wilde de offertes graag op tijd naar haar klanten sturen. Daarvoor had ze input van haar medewerkers nodig.
En daar liep het vast.
Iedere week vroeg ze tijdens het overleg om de benodigde informatie. Haar medewerkers zuchtten en steunden. Zij begreep het ook wel. Iedereen had immers zijn eigen deadlines, klanten en verplichtingen.
Dus wilde ze geen extra druk veroorzaken. Tegelijkertijd wist ze dat de offertes daardoor niet op tijd klaar waren.
En zo herhaalde hetzelfde patroon zich. Zij wachtte op haar medewerkers.
Haar medewerkers werkten vanuit hun eigen prioriteiten.
De deadline kwam dichterbij.
Zij voelde irritatie en onmacht.
En vervolgens vroeg ze opnieuw om de informatie.
Iedereen werkte hard. Toch kwam niemand echt verder.
Dat is wat er kan gebeuren wanneer je vooral reactief leeft. Je gedrag wordt steeds opnieuw bepaald door wat zich aandient.
Er gebeurt iets en je reageert.
Dan gebeurt er iets anders en je reageert opnieuw.
Voor je het merkt, bestaat je dag vooral uit oplossen, bijsturen, aanpassen en rekening houden met anderen.
Je hebt het gevoel dat je heel veel doet.
Maar ondertussen ben je steeds minder bewust aan het kiezen.
Wie zichzelf hierin herkent, doet vaak steeds opnieuw hetzelfde zonder te begrijpen waarom. Het patroon voelt logisch zolang je er middenin zit. In ons artikel Waarom doe ik steeds hetzelfde? wordt uitgebreider uitgelegd hoe vertrouwd gedrag automatisch kan worden en waarom het zo moeilijk is om je eigen patroon van buitenaf te zien.
Waarom hard werken niet hetzelfde is als voldoening ervaren
Dat is misschien wel een van de lastigste dingen om te erkennen wanneer je succesvol bent.
Je doet immers wat je moet doen. Je bent verantwoordelijk. Je werkt hard. Je zorgt dat dingen geregeld worden. Je laat anderen niet graag zitten.
Maar hard werken en bewust leven zijn niet hetzelfde.
Je kunt een goedlopend bedrijf hebben en ondertussen vooral bezig zijn met het oplossen van wat er vandaag gebeurt.
Je kunt financieel onafhankelijk zijn en toch weinig vrijheid ervaren.
Je kunt alles hebben wat je dacht nodig te hebben en nauwelijks nog weten wat jij zelf eigenlijk nodig hebt.
Daarom is de vraag “waar word ik gelukkig van?” soms minder behulpzaam dan hij lijkt.
Een interessantere vraag is:
“Leef ik op een manier die past bij wat voor mij belangrijk is?”
Dat is een andere vraag.
Want geluk is niet alleen een gevolg van omstandigheden.
Het heeft ook te maken met de verhouding tussen wie je bent, wat je belangrijk vindt en de keuzes die je dagelijks maakt.
Wat speelt er onder de oppervlakte?
Bij de ondernemer met de offertes bleek een belangrijke waarde onder haar frustratie te liggen.
Voor haar was afspraak is afspraak.
Ze vond het belangrijk dat mensen doen wat ze hebben afgesproken. Dat gold voor haarzelf, maar ook voor haar medewerkers.
Alleen was die waarde nergens vertaald naar een manier van samenwerken die voor iedereen duidelijk was.
Iedereen had zijn eigen prioriteiten. Iedereen werkte hard. Maar haar prioriteit stond niet automatisch bovenaan de lijst van een ander.
Daardoor ontstond bij haar steeds opnieuw teleurstelling.
Ze zag vooral dat haar medewerkers hun input niet op tijd aanleverden.
Toen we de situatie verder onderzochten, werd iets anders zichtbaar.
Ze had eigenlijk nog geen heldere afspraak gemaakt over wanneer die informatie uiterlijk nodig was, wat er van wie werd verwacht en wat er gebeurde als de informatie niet kwam.
Ze wachtte.
Hoopte.
Vroeg opnieuw.
En raakte vervolgens geïrriteerd.
Dat is interessant, want haar irritatie vertelde haar iets.
Niet dat haar gevoel verkeerd was. Wel dat er iets niet klopte tussen wat zij belangrijk vond en hoe zij op dat moment handelde.
Dat is vaak de laag die onder een ogenschijnlijk praktisch probleem ligt:
-
- Je ergert je aan je collega.
- Je bent boos op je partner.
- Je vindt dat je medewerkers beter moeten functioneren.
- Je hebt het gevoel dat niemand rekening met jou houdt.
Maar onder die reactie kan een waarde, behoefte of overtuiging liggen die geraakt wordt.
De vraag wordt dan niet alleen: wat doet de ander verkeerd?
Maar ook: wat vind ik hier eigenlijk zo belangrijk aan?
Hoe ontdek je wat voor jou werkelijk belangrijk is?
Dat begint soms met iets ogenschijnlijk eenvoudigs: luisteren naar je eigen irritatie.
Irritatie is niet automatisch een probleem dat zo snel mogelijk weg moet.
Het kan informatie bevatten:
-
- Als je steeds boos wordt wanneer iemand afspraken niet nakomt, is betrouwbaarheid misschien belangrijk voor je.
- Als je voortdurend geïrriteerd raakt omdat anderen iets van je vragen, kan vrijheid of autonomie een belangrijke waarde zijn.
- Als je onrust voelt wanneer iets niet perfect is, kan controle een grotere rol spelen dan je dacht.
- En als je steeds teleurgesteld raakt omdat anderen niet uit zichzelf zien wat er nodig is, kan het zijn dat jij verwachtingen hebt die nooit werkelijk zijn uitgesproken.
Dat betekent niet dat iedere emotie een verborgen waarheid bevat. Wel dat het interessant is om niet meteen over je gevoel heen te stappen.
Vraag jezelf af:
-
- Wat raakt mij hier zo in?
- Wat vind ik belangrijk?
- Welke verwachting heb ik?
- Heb ik die verwachting uitgesproken?
- En welke keuze past bij wat ik belangrijk vind?
Daar begint een ander soort bewustwording.
Niet: hoe krijg ik de ander zover dat hij anders gaat doen?
Maar: wat kan ik zelf kiezen in deze situatie?
Van reageren naar bewust kiezen
Proactief leven betekent niet dat je alles onder controle hebt.
Dat kan niemand.
Je hebt invloed op sommige omstandigheden. Op andere heb je gedeeltelijke invloed. En er zijn dingen waar je helemaal geen invloed op hebt.
Juist daarom is het belangrijk om het onderscheid te leren maken.
Want wanneer je voortdurend probeert te veranderen wat buiten jouw invloed ligt, kost dat enorm veel energie.
-
- Je wacht tot je partner anders reageert.
- Je hoopt dat je medewerkers vanzelf meer verantwoordelijkheid nemen.
- Je wacht op een rustigere periode op je werk.
- Je stelt je eigen plannen uit totdat iedereen om je heen tevreden is.
En ondertussen staat jouw leven stil.
Verantwoordelijkheid nemen betekent hier niet dat jij alles moet oplossen. Het betekent dat je onderzoekt wat jouw aandeel is en waar jouw invloed begint.
In ‘Hoe leer ik verantwoordelijkheid nemen voor mijn eigen leven?’ wordt precies dat onderscheid verder uitgewerkt. Verantwoordelijkheid nemen betekent niet dat je de problemen van anderen moet dragen. Het betekent dat je eigenaarschap neemt over je eigen keuzes en gevoelens.
Dat is een belangrijk verschil.
Want zodra je ziet waar jouw invloed begint, ontstaat er weer ruimte om te kiezen.
Waarom je soms eerst afstand nodig hebt om een keuze te kunnen maken
Wanneer je midden in een situatie zit, is het moeilijk om die situatie helder te bekijken.
Je ziet wat er vandaag gebeurt.
Je voelt wat het met je doet.
Je denkt na over wat er morgen moet gebeuren.
Maar je ziet niet altijd het grotere geheel.
Dat kan verklaren waarom je eindeloos kunt nadenken en toch geen duidelijkheid krijgt.
Je hebt niet altijd meer informatie nodig. Soms heb je een ander perspectief nodig.
Dat zie je ook bij mensen die jarenlang zeggen: “Als dit probleem maar opgelost is, komt er weer rust.”
Het probleem wordt opgelost. En vervolgens komt het volgende probleem.
Dan blijkt dat niet het afzonderlijke probleem de kern was, maar de manier waarop iemand steeds met problemen omgaat.
In ‘Hoe krijg ik meer overzicht? Soms heb je geen nieuw antwoord nodig, maar een nieuw perspectief.’ lees je hoe een ander perspectief kan helpen wanneer je steeds vanuit dezelfde manier van kijken naar een situatie probeert een oplossing te vinden.
Dat is ook hier relevant.
Zolang je alleen kijkt naar wat er om je heen gebeurt, blijf je reageren op de omstandigheden.
Wanneer je ook naar jezelf in die situatie leert kijken, ontstaat er keuze.
Hoe je van bewustwording naar een andere keuze beweegt
Je hoeft daarvoor niet meteen je hele leven om te gooien.
- Begin klein.
- Kies een situatie waarin je op dit moment veel irritatie, onmacht of teleurstelling ervaart.
- Schrijf op wat er feitelijk gebeurt.
- Niet wat je denkt dat de ander bedoelt.
- Niet wat er volgens jou zou moeten gebeuren.
- Alleen wat er gebeurt.
Kijk vervolgens naar je eigen reactie.
- Wat voel je?
- Wat denk je?
- Wat doe je?
En vooral:
4. wat vind je hierin belangrijk?
Daarna kun je onderzoeken waar je invloed op hebt:
-
- Misschien kun je een grens stellen.
- Misschien moet je een verwachting uitspreken.
- Misschien moet je een gesprek voeren.
- Misschien moet je stoppen met iets proberen te controleren waar je geen invloed op hebt.
- Of misschien ontdek je dat je een keuze al veel langer uitstelt.
De eerste stap hoeft niet groot te zijn.
Hij moet vooral van jou zijn.
Geluk begint niet bij meer hebben
Misschien is dat uiteindelijk de verwarring achter de vraag waarom je niet gelukkig bent terwijl je alles hebt.
Je denkt dat je leven goed zou moeten voelen omdat je omstandigheden goed zijn.
Maar omstandigheden vertellen niet het hele verhaal:
-
- Je kunt succes hebben en toch voortdurend over je eigen grenzen gaan.
- Je kunt financiële vrijheid hebben en toch het gevoel hebben dat je geen keuze hebt.
- Je kunt een prachtig gezin hebben en toch zo uitgeput zijn dat je nauwelijks nog aanwezig bent.
- Je kunt een succesvol bedrijf hebben en ondertussen leven volgens verwachtingen die allang niet meer bij je passen.
Daarom begint voldoening niet altijd met iets toevoegen.
Soms begint het met opnieuw kijken:
-
- Wat vind ik belangrijk?
- Hoe wil ik leven?
- Welke keuzes passen daarbij?
- Waar reageer ik vooral op?
- Waar neem ik verantwoordelijkheid?
- Wat probeer ik te controleren terwijl ik daar geen invloed op heb?
- En welke eerste stap kan ik vandaag zetten?
Dat zijn vragen die je dichter bij jezelf kunnen brengen dan de vraag hoeveel succes of geld je nog nodig hebt.
Van inzicht naar een eerste stap
Misschien zie je jezelf inmiddels terug in dit verhaal.
Je hebt niet per se een slecht leven. Je bent alleen steeds verder verwijderd geraakt van het gevoel dat jij zelf aan het stuur zit.
Dat hoeft niet in één keer te veranderen.
Begin met één situatie.
Kijk naar wat er gebeurt.
Kijk naar wat het met je doet.
Ontdek welke waarde daaronder ligt.
En vraag jezelf vervolgens af:
Wat kan ik hier kiezen?
Niet wat de ander moet doen.
Niet wat er eerst allemaal moet veranderen.
Wat jij kunt kiezen.
Daar begint proactief leven.
Niet bij alles onder controle hebben.
Wel bij weten wat voor jou belangrijk is en daar steeds bewuster naar handelen.
Wil je ontdekken wat jou op dit moment blokkeert en waar jouw eerste beweging ligt?
Soms weet je dat je iets anders wilt, maar krijg je niet helder wat je precies tegenhoudt. Je blijft reageren op wat er gebeurt. Je denkt veel na. Je probeert oplossingen te bedenken. En toch kom je niet echt in beweging.
De online starttraining Van Blokkade naar Plan helpt je om eerst zichtbaar te maken wat er onder jouw situatie speelt. Vervolgens vertaal je dat inzicht naar een concrete volgende stap.
Dit artikel maakt deel uit van de kenniscollectie Keuzes en richting. Wil je meer begrijpen over hoe je keuzes invloed hebben op de richting van je leven en hoe je bewustere keuzes kunt maken? Bekijk dan alle artikelen binnen deze kenniscollectie. Terug naar de kenniscollectie: Keuzes en richting
Geplaatst in Keuzes en richting
