Ken je dat? Je neemt je voor om het deze keer anders te doen: Je gaat niet meer meteen reageren. Je zegt wat je werkelijk vindt. Je trekt nu echt een grens. Je besluit dat je voortaan de verantwoordelijkheid bij de ander laat. En dan opeens doet zich een situatie voor en dan gebeurt het toch weer.
Waarom doe ik steeds hetzelfde?
Voor je het goed en wel doorhebt, heb je hetzelfde gesprek gevoerd, dezelfde verantwoordelijkheid naar je toe getrokken of op precies dezelfde manier gereageerd.
Achteraf denk je: waarom doe ik dit toch steeds?
Het antwoord ligt vaak niet in een gebrek aan wilskracht. Je handelt vanuit een patroon dat zo vertrouwd is geworden, dat je het nauwelijks nog als patroon herkent.
In dit artikel ontdek je waarom je steeds hetzelfde blijft doen, waarom je je eigen patronen zo moeilijk doorziet en wat er verandert zodra je er met meer afstand naar leert kijken.
Je leest:
- Waarom je eigen gedrag zo vanzelfsprekend kan voelen
- Waarom je jezelf moeilijk van buitenaf kunt bekijken
- Wat speelt er onder de oppervlakte?
- Hoe een ander perspectief je patroon zichtbaar maakt
- Waarom inzicht nog niet hetzelfde is als veranderen
- Hoe je van automatisch reageren naar bewust kiezen beweegt
Wil je niet alleen begrijpen waarom je steeds hetzelfde doet, maar ook ontdekken wat jou persoonlijk blokkeert? Met de online training Van Blokkade naar Plan krijg je inzicht in wat er onder jouw situatie speelt en zet je dat inzicht om in een concrete volgende stap.
Vanaf vandaag doe ik het anders!
Waarom je eigen gedrag zo vanzelfsprekend kan voelen
Een vis ziet het water niet waarin hij zwemt.
Dat beeld zegt eigenlijk alles.
Wanneer je jarenlang op een bepaalde manier hebt gedacht, gevoeld en gereageerd, voelt die manier niet als een patroon. Het voelt als de normale manier waarop dingen gaan:
-
- Je neemt verantwoordelijkheid wanneer iets dreigt mis te lopen.
- Je houdt de vrede wanneer een gesprek ongemakkelijk wordt.
- Je werkt nog even door wanneer je eigenlijk rust nodig hebt.
- Je denkt eerst aan wat een ander nodig heeft en pas daarna aan jezelf.
- Je zegt ja terwijl je nee bedoelt.
En omdat je dit al zo vaak hebt gedaan, hoef je er niet iedere keer bewust over na te denken.
Het gebeurt gewoon.
Dat is precies waarom patronen zo hardnekkig kunnen zijn. Je hoeft niet steeds opnieuw te kiezen voor hetzelfde gedrag. Je bent het gedrag al gaan kennen als een vanzelfsprekende reactie op een bepaalde situatie.
Dat hoeft lange tijd geen probleem te zijn.
Een patroon kan je juist helpen om snel te handelen, verantwoordelijkheid te nemen of met ingewikkelde situaties om te gaan.
Totdat je leven verandert; Een andere functie. Meer verantwoordelijkheid. Een relatie die verandert. Een bedrijf dat groeit. Kinderen die groter worden.
Of simpelweg het moment waarop je denkt: zo wil ik het niet langer.
Dan ontstaat er iets merkwaardigs.
Je weet dat je iets anders wilt, maar je blijft toch hetzelfde doen.
Waarom zie je je eigen patroon zo moeilijk?
Je kunt jezelf moeilijk bekijken terwijl je midden in je eigen leven staat.
Je ziet wat je ziet.
Je denkt wat je denkt.
En je reactie voelt op dat moment logisch.
Stel dat iemand in een gesprek kritisch op je reageert. Misschien voel je direct spanning en schiet je in de verdediging. Op dat moment lijkt de kritiek het probleem.
Maar misschien gebeurt er iets anders.
Misschien is kritiek voor jou zo verbonden geraakt met het gevoel dat je niet goed genoeg bent, dat je systeem onmiddellijk reageert voordat je bewust hebt kunnen kiezen hoe je met de situatie wilt omgaan.
Dat is het moment waarop perspectief belangrijk wordt.
Want wanneer je later terugkijkt, kun je soms ineens zien wat er gebeurde:
O ja. Zodra iemand kritisch wordt, ga ik mezelf verdedigen.
Dat lijkt misschien een kleine ontdekking. Maar het is een belangrijk verschil.
Je ziet niet alleen meer wat de ander deed. Je ziet jezelf ook.
En juist daar begint bewustwording.
Niet als een theoretisch begrip, maar als het moment waarop iets wat eerst automatisch gebeurde ineens zichtbaar wordt.
Wat speelt er onder de oppervlakte?
Wanneer je steeds hetzelfde doet, is het verleidelijk om jezelf streng toe te spreken:
-
- Ik moet gewoon eens anders reageren.
- Waarom kan ik dit nou niet?
- Ik weet toch beter?
Maar gedrag ontstaat zelden zomaar.
Onder wat je doet, zit vaak een reden waarom deze reactie ooit logisch is geworden:
-
- Misschien heb je geleerd dat je sterk moet zijn. Dus vraag je geen hulp.
- Misschien heb je ervaren dat conflicten onveilig zijn. Dus pas je jezelf aan.
- Misschien kreeg je jarenlang waardering voor hard werken. Dus voelt stoppen ongemakkelijk.
- Misschien heb je geleerd om goed aan te voelen wat anderen nodig hebben. Een prachtige kwaliteit, die er tegelijkertijd voor kan zorgen dat je jezelf steeds verder naar de achtergrond schuift.
Het patroon hoeft dus niet verkeerd te zijn.
Het heeft je waarschijnlijk ergens bij geholpen.
Het probleem ontstaat wanneer een oude manier van reageren actief blijft terwijl de omstandigheden allang veranderd zijn en dit patroon in plaats van voor je werkt, tegen je gaat werken.
Dan kan iets wat ooit bescherming, verbinding of erkenning opleverde, je later juist beperken.
Daarom is de vraag niet alleen: hoe verander ik mijn gedrag?
Een interessantere vraag is: wat maakt dat dit gedrag voor mij zo vanzelfsprekend is geworden?
Wil je verder onderzoeken waarom oude manieren van reageren zo hardnekkig kunnen zijn? Lees dan ook ons artikel: Terugvallen in oude patronen.
Een ander perspectief maakt zichtbaar wat je zelf niet ziet
Er is een reden waarom je soms veel meer begrijpt wanneer je met iemand over je situatie praat.
Niet omdat die ander jouw leven beter kent dan jij. Maar omdat diegene er niet middenin zit.
Dat heb ik zelf ook ervaren.
Er was een periode waarin ik veel vragen had over wat er om mij heen gebeurde. Waarom gebeurt dit? Waarom doen mensen zo? Waarom luisteren ze niet?
Ik zocht vooral naar antwoorden buiten mezelf.
Pas toen ik mij openstelde voor mensen die mij hielpen om vanuit een ander perspectief te kijken, begon ik ook mijn eigen aandeel en patronen te zien.
Niet als schuld. Wel als inzicht.
Dat veranderde veel.
Want zodra je jezelf van iets meer afstand kunt bekijken, ontstaat er ruimte om nieuwsgierig te worden:
-
- Wat gebeurt hier eigenlijk?
- Wat voel ik?
- Wat denk ik?
- Wat doe ik vervolgens?
- En wat zou er gebeuren als ik deze situatie niet op mijn vertrouwde manier benader?
Dat is ook wat reflectie kan opleveren. Door stil te staan bij je eigen gedachten, gevoelens en gedrag, ontstaat afstand tot de automatische piloot. Ons artikel Wat is reflecteren? gaat daar uitgebreider op in.
Waarom inzicht nog niet hetzelfde is als veranderen
Misschien herken je dit:
-
- Je hebt allang door dat je teveel verantwoordelijkheid neemt.
- Je weet dat je vaker nee zou mogen zeggen.
- Je begrijpt dat je perfectionistisch bent.
- Je ziet dat je steeds hetzelfde gesprek met je partner voert.
- Je hebt zelfs een boek gelezen of een training gevolgd en denkt: nu snap ik het.
En toch gebeurt het opnieuw.
Dat betekent niet dat je inzicht waardeloos is.
Het betekent dat begrijpen en veranderen twee verschillende dingen zijn.
Inzicht maakt zichtbaar wat er gebeurt.
Maar wanneer een patroon diep ingesleten is, kan er meer nodig zijn om er werkelijk anders mee om te gaan.
Soms zit er onder het gedrag een overtuiging die je al zo lang met je meedraagt dat je haar niet eens meer als overtuiging herkent:
-
- Ik moet het zelf kunnen.
- Ik mag niemand teleurstellen.
- Het moet eerst goed zijn.
- Als ik geen controle houd, gaat het mis.
Zolang zo’n overtuiging onbewust meespeelt, kan het lastig zijn om alleen op gedragsniveau iets te veranderen.
Lees daarom ook ons artikel: Hoe doorbreek je belemmerende overtuigingen?.
Van automatisch reageren naar bewust kiezen
Het doel is niet dat je nooit meer automatisch reageert. Dat zou ook niet nodig zijn.
Het gaat erom dat je steeds beter gaat herkennen wanneer een oud patroon het van je overneemt:
-
- Misschien merk je spanning voordat je weer ja zegt.
- Misschien voel je dat je jezelf gaat verdedigen.
- Misschien herken je het moment waarop je opnieuw alles zelf wilt oplossen.
Dat kleine moment van herkenning is belangrijk. Want tussen wat er gebeurt en wat jij vervolgens doet, ontstaat iets meer ruimte.
En in die ruimte ontstaat keuze.
Je hoeft niet direct perfect te reageren.
Je hoeft het oude gedrag niet meteen helemaal los te laten.
Je kunt beginnen met één vraag: wil ik dit nu werkelijk zo doen, of doe ik wat ik altijd doe?
Dat is een andere positie dan automatisch reageren.
Je kijkt niet langer alleen naar de situatie. Je kijkt ook naar jezelf in die situatie.
En misschien ontdek je dan iets wat je eerder niet kon zien.
Niet omdat er iets mis met je is , maar omdat je een manier hebt ontwikkeld om door het leven te bewegen die ooit heel logisch was en nu misschien niet meer helemaal past.
Daar begint verandering.
Niet bij jezelf forceren om anders te worden.
Maar bij jezelf leren zien.
Van inzicht naar beweging
Misschien weet je inmiddels precies waar het wringt.
Je wilt iets veranderen, maar merkt dat je steeds terugkomt bij hetzelfde gedrag. Je begrijpt rationeel wat je zou willen doen, maar ergens lukt het niet om die beweging ook werkelijk te maken.
Dan is de volgende vraag niet alleen: wat moet ik anders doen?
Maar vooral: wat houdt mij tegen om het anders te doen?
Dat is precies waar onze online training Van Blokkade naar Plan begint.
Je onderzoekt op je eigen tempo wat er onder jouw situatie speelt, krijgt zicht op de patronen en overtuigingen die je beweging beïnvloeden en vertaalt dat inzicht naar een concrete volgende stap.
Dit artikel maakt deel uit van de kenniscollectie Patronen. Wil je meer begrijpen over de onbewuste patronen die invloed hebben op hoe je denkt, voelt en handelt? Bekijk dan alle artikelen binnen deze kenniscollectie. Terug naar de kenniscollectie: Patronen
Geplaatst in Patronen
